تبليغاتX
مهندسی آبخیزداری

متن فارسی :

President Lee، ده موضوع محوری را در پیام خود در خبرنامه (http://www.icid.org) مطرح کردند که شاید بتواند تغییرات اساسی را در حوزه خودمان ایجاد کند .پیام محتوی موضوعات زیر است:
1.کشاورزی با منبع آب کنترل شده یا کنترل کلی کانال ها یا کنترل پایین دست رود برای کانال ها؛هر آنچه شما نام گذاری می کنید اما کنترلی مؤثر بر آنچه که از آب های زیرزمینی بدست می آید برای منابع سطحی و سیستم های عظیم بکار برده شود.
2.سیستم های تحویل دهنده ساطع کننده برای آبیاری با دقت و برای زمین های ناهموار نه فقط درمیان سیستم های قطره ای بلکه میان سنترپیوت ها ،بخصوص آنهایی که می توانند از مرکزی به مرکز دیگر حرکت کنند و با سیستم های برنامه ریزی شده پوشش دهنده که برای سرویس دهی به قطعات خاص مزارع طراحی شده اند. چنین فناوری هایی می تواند آبیاری را به مناطقی بیاورد که قبلا تصور می شد از آن به عنوان کشت دیم استفاده شود.
3.شاخص بالایی رطوبت ، فناوری که بخاطر توانایی بالا شایسته ی دریافت جایزه WatSave شناخته شده است اما تا کنون مورد استفاده مناسب قرار نگرفته است.
4.دریچه های کنترل زهکشی،همچنین معرفی شده توسط WatSave، بخاطر توانایی بالا در کنترل رطوبت خاک و افزایش آبیاری زیر زمینی.
5.رشته رطوبتی-خشکی ، یکی دیگر از فناوری های مهم ذخیره آب که WatSave آن را بخاطر استفاده گسترده در چین معرفی کرده است.
6.تکنولوژی های بدون کشت(NT) یا حداقل کشت برای حفظ خاک های فرسایش پذیر و مواد آلی و ذخیره سوخت که همچنین می تواند باعث ذخیره آب آبیاری شده به خوبی تولید محصولات آبیاری شده با آب باران شود.
7.آبیاری شور-شیرین ، جایی که آب شور و بدمزه برای بخشی از دوره رشد گیاه که در آن میزان هدررفت محصول زیاد نیست و یا به ساختمان خاک لطمه ای نمی زند استفاده می شود.
8.محصولات غذایی مقاوم به شوری و خشکی ، که ممکن است با مفاد بند 7 ، یا بطور مستقل بکار رود ،بخصوص در جایی که آبیاری بصورت موقتی و یا فقط بمنظور تکمیل آبیاری انجام شود .
9.حسگر های راه دور که بوسیله اینترنت و یا ارتباطات سیار به هم متصل می شوند تا به کشاورز در رابطه با همه چیز از برپاکردن نظارت زمینی گرفته تا پیش بینی های عملیاتی کمک کند .
10.زهکشی، یک فناوری "کهنسال" اما چیزی که ما نباید فراموش کنیم که قادر به افزایش و تثبیت محصول در بیشتر نقاط جهان می باشد تا در خود بخش آبیاری.
در طی گفتگو با دیگر مؤسسات مثل انجمن جهانی آبWWC) ، IWALC )و سازمان هایی مثل بانک جهانی، پیشنهاد شناخت مناطق کلیدی توسط مشتاقان آب داده شد . بانک جهانی (Dr. Salah Darghouth) یک کنفرانس الکترونیکی را بر مبنای 10 فناوری بالا در قالب طرحی به آقای President Lee پیشنهاد کرد .
دفتر مرکزی مایل به ایجاد یک گروه الکترونیکی است که بتوان موضوعات مناسب با 10 فناوری بالا را مطرح کرد .
Group Name: icid_top10tech

Group Homepage: http://groups.yahoo.com/group/icid_top10tech

Group e-mail: icid_top10tech@yahoogroups.com
مترجم : فرید فریدانی


متن انگلیسی :

Program by Arjang Salimzadeh © (arjang777@yahoo.com)
Dear Sir / Madam,

Subject: Top 10 irrigation technologies


As you are already aware of, the President Lee brought out top 10 core issues that could perhaps revolutionize our sector in his recent message in ICID Newsletter (http://www.icid.org). The message contained the tech_top-10 as:

1. Farmer controlled water supply, or total channel control or downstream control of canals; call it what you will, but essentially an extension of the control that came with groundwater, applied to surface sources and large systems.
2. Emitter delivery systems for precision irrigation and for undulating terrain, not just through drip systems but also through centre pivots, especially those that can be moved from centre to centre, and with sweeps programmed to serve typical farm blocks. Such technologies can bring irrigation to areas previously thought capable only of purely rain fed production.
3. Wetting front indicator, a technology recognized for its outstanding potential
by a WatSave award, but not yet widely appreciated.
4. Drain controllers, also exampled by WatSave awards, for their capability to improve control of soil moisture and stimulate sub-irrigation.
5. Wetting-drying rice, another important water saving technology that WatSave has recognised in its widespread application in China .
6. No-till (NT) or minimum tillage technologies already used to conserve erodible soils and nutrients, and save fuel, but which can also conserve water in irrigated as well as rainfed production.
7. Fresh-saline irrigation, where saline and brackish water is used for part of the growing period without much loss of yield or detriment to the soil structure.
8. Salt and drought tolerant food crops, perhaps used in conjunction with 7, or independently, especially where irrigation is ephemeral or only supplementary.
9. Remote sensing coupled with the Internet and mobile communications to help the farmer with everything from establishing land tenure to operational forecasting.
10. Drainage, an "old" technology but one which we must not forget can improve and sustain production in rather more parts of the world than irrigation on its own.

During discussions with other agencies like World Water Council (WWC), IWALC and others like World Bank, the proposal to identify key areas was received with enthusiasm. The World Bank (Dr. Salah Darghouth) proposed an idea of an E-Conference on the top 10 technologies outlined in the message of President Lee.

The Central Office intends to create an `E-Group' that could bring out appropriate issues on the listed top 10 technologies.

Group Name: icid_top10tech

Group Homepage: http://groups.yahoo.com/group/icid_top10tech

Group e-mail: icid_top10tech@yahoogroups.com

Regards
Ehsani
نوشته شده توسط وحید در جمعه سی و یکم فروردین 1386 ساعت 1:55 بعد از ظهر | لینک ثابت |

زمین، گهواره ای برای ما

زمین سیاره ایست کوچک در بیکران فضا و یکی از نه سیاره ای که در عرصه فضا به دور خورشید درحال گردش می باشند. خورشید یکی از بیلیونها ستاره ایست که کهکشان راه شیری را شکل می دهند و کهکشان راه شیری یکی از 100 بیلیون کهکشانیست که جهان را تشکیل داده اند.

سیاره زمین تنها ذره کوچکی از عالم است، اما خانه انسان و در واقع خانه ای برای تنها گونه های یافت شده حیات در کل جهان می باشد. حیوانات، گیاهان و دیگر ارگانیزم های حیات تقریبا در همه جای سطح زمین وجود دارند. آنها می توانند در روی زمین به حیات ادامه دهند چرا که این سیاره در فاصله مناسبی نسبت به خورشید قرار گرفته است. بیشتر گونه های حیات به گرما و نور خورشید برای ادامه زندگی خود نیاز دارند. اگر زمین اندکی به خورشید نزدیک تر بود گرما و حرارت زیاد آن همه این گونه ها را می سوزاند و اگر قدری از خورشید دورتر بود بر اثر کمبود انرژی خورشید حیات در روی آن از بین می رفت. برای ادامه حیات وجود آب نیز ضروری می باشد که زمین سرشار از آن است. آب بیشتر سطح زمین را پوشانده است.

سیاره ما زمین. دانشمندان ناسا تصاویر ماهواره ای را با اطلاعات سطح زمین ترکیب نموده و این تصویر را از اقیانوسها و قاره ها تهیه کرده اند. توده ابر چرخانی که در غرب مکزیک مشاهده می کنید یک طوفان شدید است.

عکس از ناسا

مطالعه زمین، زمین شناسی یا ژئولوژی نام دارد. زمین شناسان با بررسی عوامل فیزیکی زمین، به چگونگی پیدایش و تغییرات آنها پی می برند. بر روی بیشتر قسمتهای زمین مانند قسمتهای درون آن، نمی توان به طور مستقیم تحقیق نمود. زمین شناسان با بررسی نشانه ها و صخره ها به روش هایی برای شناخت غیر مستقیم این سیاره می پردازند. البته امروزه، زمین شناسان می توانند با اطلاعات به دست آمده از فضا نیز به بررسی زمین بپردازند.

سیاره ای به نام زمین

در میان نه سیاره موجود در منظومه شمسی، زمین رتبه پنجم از لحاظ اندازه را به خود اختصاص می دهد. قطر آن حدود 13.000 کیلومتر است. مشتری، بزرگترین سیاره منظومه شمسی قطری 11 برابر قطر زمین را دارد و پلوتو به عنوان کوچکترین سیاره دارای قطری کمتر از یک پنجم زمین می باشد.

زمین نیز مانند بقیه سیاره ها در مداری با فاصله 150 میلیون کیلومتر به دور خورشید در گردش است و هر دور خود را در مدت 365 روز تکمیل می کند. فاصله پلوتو، دورترین سیاره از خورشید 40 برابر فاصله زمین از خورشید است و در هر 248 روز زمینی یکبار دور خود را تکمیل می نماید.

 حرکت زمین

زمین دارای سه نوع حرکت است: 1) حرکت وضعی حول محوری فرضی که از دو قطب شمال و جنوب آن عبور می کند. 2) حرکت انتقالی در مداری به دور خورشید. 3) حرکت در راه شیری به همراه خورشید و دیگر اجرام منظومه شمسی.

24 ساعت زمان لازم است تا زمین یک دور وضعی خود را تکمیل کند. این زمان را روز خورشیدی می گویند. در طی یک روز خورشیدی، زمین مقداری نیز در مدار خود حرکت می کند بنابراین مکان ستارگان درآسمان هرشب دچار اندکی تغییر می شود. مدت زمان واقعی یک دور حرکت وضعی زمین معادل 23 ساعت و 56 دقیقه و 09/4 ثانیه می باشد. این زمان را روز نجومی زمین می نامند. روز نجومی از روز خورشیدی کوتاه تر است بنابراین ستارگان هر روز 4 دقیقه زودتر در آسمان دیده می شوند.

گردش زمین به دور خورشید 365 روز و 6 ساعت و 9 دقیقه و 54/9 ثانیه به طول می انجامد. این دوره زمانی سال نجومی خوانده می شود. از آنجائیکه حرکت وضعی زمین در انتهای هر سال به یک عدد کامل نمی رسد، ترتیب تقویم در هر سال معادل 6 ساعت نسبت به ترتیب فصول متفاوت می شود. برای هماهنگی تقویم و فصول، هر چهار سال یکبار 1 روز به تقویم اضافه می شود تا عدم تناسب برطرف گردد. سالهایی که یک روز اضافی دارند سال کبیسه نامیده می شوند. در تقویم میلادی یک روز اضافه در آخر دومین ماه سال یعنی فوریه قرار می گیرد و در تقویم خورشیدی یک روز به آخر اسفند ماه اضافه می گردد.

مسافت مدار زمین به دور خورشید 940میلیون کیلومتر است و زمین این مسافت را با سرعت 107.000 کیلومتر در ساعت و یا 30 کیلومتر در ثانیه طی می کند.

محور طولی زمین به شکل عمودی، صفحه مداری را قطع نمی کند بلکه نسبت به آن زاویه ای حدود 5/23 درجه دارد. این شیب و حرکت زمین به دور خورشید باعث پدیدار گشتن فصول می شوند. در دی ماه، نیمکره شمالی زمین، به دلیل شیب محور طولی، دورتر از خورشید قرار می گیرد. نور خورشید با شدت کمتری به نیمکره شمالی می رسد و در این هنگام این بخش از زمین، زمستان را پشت سر می گذراند. در خرداد ماه وضعیت شیب زمین تغییر می کند و این بار نیمکره جنوبی در قسمتی از شیب قرار می گیرد که از خورشید دورتر است در نتیجه نوبت به این نیمکره می رسد که زمستان را تجربه نماید.

مدار زمین دایره کامل نیست. در اوایل دی ماه زمین به خورشید نزدیکتر و در خرداد ماه کمی دورتر است. فاصله زمین از خورشید در ماه دی 1/147 میلیون کیلومتر و در ماه خرداد 1/152 میلیون کیلومتر می باشد. تاثیر این پدیده در سرما یا گرمای زمین بسیار کمتر از پدیده شیب زمین است.

زمین و منظومه شمسی عضو یک صفحه ستاره ای وسیع به نام کهکشان راه شیری می باشند. درست همانگونه که ماه به دور زمین و سیارات به گرد خورشید در چرخشند، خورشید و دیگر ستارگان به دور مرکز راه شیری در گردش می باشند. منظومه شمسی حدودا در فاصله دو پنجم از مرکز راه شیری قرار گرفته و با سرعت 249 کیلومتر در ثانیه حول مرکز آن در گردش است. منظومه شمسی در هر 220 میلیون سال یکبار حول مرکز کهکشان گردش می کند.

شکل و اندازه زمین

بیشتر مردم زمین را مانند یک توپ، با قطب شمال در بالا و قطب جنوب در پایین آن به تصویر می کشند. در واقع زمین، دیگر سیارات، قمرهای بزرگ و ستارگان و هر جرم دیگری که قطر آن بیشتر از 320 کیلومتر باشد، گرد است و این به دلیل نیروی گرانش آن جرم می باشد. گرانش همه مواد را به داخل و به سمت مرکز می کشد.

قمرهای کوچک مانند دو قمر مریخ، گرانش بسیار کمی دارند. کمتر از آنچه باعث گرد شدنشان شود. برای بدن های ما "پایین" همیشه در راستای مسیر کشش گرانش و به سمت مرکز زمین است. ساکنین اسپانیا و نیوزیلند دقیقا در دوسمت مخالف زمین قرار گرفته اند ولی هر دوی آنها "پایین" را به سمت مرکز زمین و "بالا" را به سمت آسمان می دانند. گرانش در سیارات دیگر و اقمار آنها نیز به همین شیوه عمل می کند.

با این حال زمین به طور کامل گرد نیست. گردش وضعی آن باعث گردیده است که قسمت مرکزی آن یا استوا، دچار برآمدگی گردد. قطر زمین از قطب شمال تا قطب جنوب آن 54/12.713 کیلومتر است در حالیکه قطر آن در منطقه استوا 32/12.756 کیلومتر می باشد. این اختلاف 78/42 کیلومتری تنها 298/1 ام قطر زمین است. این مقدار بسیار اندک است به همین دلیل در عکسهایی که در فضا از زمین گرفته شده اند محسوس نمی باشد و این سیاره کاملا گرد به نظر می رسد.

برآمدگی زمین همچنین باعث می شود که محیط زمین پیرامون استوا بیشتر از محیط آن پیرامون قطبها باشد. محیط این سیاره دور استوا 16/40.075 کیلومتر و دور قطبها 40.008 کیلومتر است. از آنجائیکه محیط زمین در جنوب استوا بیشتر است، زمین اندکی گلابی شکل است. زمین همچنین دارای کوهستانها و دره هایی در سطح می باشد ولی از آنجائیکه ابعاد این قسمتها نسبت به اندازه کل زمین بسیار ناچیز است لذا این سیاره از فضا مسطح به نظر می آید.

قمر زمین

زمین و پلوتو دارای یک قمر می باشند. عطارد و ونوس هیچ قمری نداشته و سایر سیارات منظومه شمسی هر کدام دارای دو یا چندین قمر هستند. قطر ماه، قمر زمین، 3.474 کیلومتر، حدود یک چهارم قطر زمین است.

گرانش خورشید با ماه و زمین به مانند یک جرم واحد رفتار می کند. جرم واحدی که مرکز آن در نقطه 1.600 کیلومتری زیر سطح زمین قرار گرفته است. این نقطه "مرکز مشترک" ماه و زمین است. مسیر حرکت نقطه "مرکز مشترک" به دور خورشید، یک منحنی صاف است. زمین و ماه همانطور که به دور خورشید در گردشند، دور "مرکز مشترک" نیز می چرخند. حرکت ماه و زمین حول "مرکز مشترک" باعث لرزش در مسیر حرکت آن دو حول خورشید می گردد.

لایه های زمین

زمین از لایه ها یا پوسته های متعددی تشکیل شده است. لایه هایی شبیه به پیاز. بخش جامد زمین شامل لایه نازک خارجی یعنی پوسته زمین و لایه ضخیم سنگی در زیر پوسته، یعنی جبه آن می باشد. پوسته و لایه بالایی جبه را "سنگ کره" یا لیتوسفر (lithosphere) می گویند. در مرکز زمین، هسته قرار دارد. قسمت بیرونی هسته، مایع و قسمت داخلی آن جامد است. بیشتر سطح زمین پوشیده از آب و یخ می باشد و هیدروسفر (hydrosphere) یا "آب کره" نامیده می  شود. زمین با لایه ای نازک از هوا به نام جو یا اتمسفر (atmosphere) احاطه شده است. به مجموع بخش های هیدروسفر، جو و قسمتهای جامد که حیات در آنها جریان دارد، بایوسفر (biosphere) یا "زیست کره" اطلاق می گردد.

جو زمین

هوا زمین را احاطه نموده و به طور تصاعدی از سطح زمین به سمت بالا نازک تر می شود. بیشتر انسانها در ارتفاعاتی بلندتر از 3 کیلومتر از سطح دریا دچار مشکل تنفسی می شوند. در ارتفاع حدودا 160 کیلومتری، لایه هوا به قدری نازک است که ماهواره ها تقریبا بدون هیچ مقاومتی در سفرند. با اینحال ذراتی از هوا در ارتفاع 600 کیلومتری سطح زمین شناسایی شده است. اتمسفر یا جو مرز بیرونی مشخصی ندارد بلکه کم کم در فضا محو می شود.

نیتروژن 78 درصد و اکسیژن 21 درصد از هوای زمین را تشکیل می دهند. 1 درصد باقیمانده مملو از آرگون و مقادیر اندکی از دیگر گازها می باشد. جو زمین همچنین شامل بخار آب، دی اکسید کربن، قطرات ریز آب و مقدار کمی از گازها و مواد شیمیایی خارج شده از آتشفشانها، آتش، مواد مانده و فعالیت های انسانی می باشد.

لایه های پائینی جو، تروپوسفر (troposphere)  نامیده می شود. این لایه در حرکت دائمیست. خورشید سطح زمین و هوای بالای آن را گرم می کند. هوا در اثر گرم شدن بالا می رود. هنگامیکه هوای گرم شده به بالا رفت دچار افت فشار می گردد در نتیجه سرد می شود. هوای سرد از هوای اطراف خود چگال تر و سنگین تر است بنابراین به سمت پائین فرو می آید و چرخه مجددا تکرار می شود. این چرخه دائمی "آب و هوا" را ایجاد می کند.

در بالای تروپوسفر، حدودا 48 کیلومتر بالاتر از سطح زمین، لایه ثابتی به نام استراتوسفر (stratosphere) یا "هوا کره" وجود دارد. "هوا کره" شامل لایه ایست که در آنجا پرتوهای فرابنفش تابیده شده از خورشید، با مولکولهای هوا برخورد کرده و گازی به نام "ازون" تولید می گردد. ازون ورود پرتوهای زیانبار فرابنفش به سطح زمین را سد می کند. با اینحال بعضی از این پرتوها به داخل وارد شده و منجر به عوارضی از جمله آفتاب سوختگی و سرطان پوست در بین انسانها می گردد. مقدار اندکی از مواد شیمیایی که انسان تولید می کند، باعث آسیب دیدن ازون شده است. افراد زیادی متوجه نازک شدن لایه ازون و در نتیجه ورود پرتوهای فرابنفش و آسیب های جدی برای انسان و دیگر جانداران شده اند.

بخار آب، دی اکسید کربن، متان و دیگر گازهای موجود در جو، باعث گیر افتادن گرما و حرارت خورشید در سطح زمین شده و منجر به گرم ماندن آن می گردند. محبوس شدن گرما به دلیل تاثیرات گلخانه ای ایجاد می شود. بدون تاثیرات گلخانه ای جو، زمین احتمالا برای تشکیل حیات بسیار سرد بود.

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط وحید در چهارشنبه بیست و نهم فروردین 1386 ساعت 10:59 قبل از ظهر | لینک ثابت |
 

      تحقيقات ‌و پژوهش‌هايي ‌كه ‌در ارتباط با تعريف ‌شاخص سيل خيزي و تعيين ‌مناطق‌ سيل‌ خيز در نقاط مختلف‌ دنيا انجام ‌شده‌، حاكي ‌از آن ‌است ‌كه‌ روش‌ واحدي‌ براي ‌اين ‌موضوع ‌بكار گرفته ‌نشده ‌است‌. روش‌هايي ‌كه ‌براي ‌تعيين ‌مناطق ‌سيل‌ خيز استفاده ‌شده‌ بيشتر بر پايه ‌روش‌هاي ‌نمودارها و فرمولهاي ‌تجربي‌، تحليل‌ آماري‌ داده‌هاي‌ سيلاب ‌،تفكيك حوضه به تعدادي زيرحوضه  ، داده هاي دورسنجي و GIS و مدلهاي ‌رياضي‌ رايانه‌اي ‌بارش ‌-رواناب‌ بوده‌ و بيشتر از ديدگاه توليد سيل در سطح حوضه ها ي يكپارجه مطرح شده است.

1- نمودارها و‌ فرمول‌هاي ‌تجربي‌:

نمودارهاي ‌تجربي‌ غالباً منحني‌پوش  بزرگترين ‌سيلابهاي ‌ثبت‌ شده ‌در يك‌ منطقه ‌همگن‌ هيدرولوژي ‌مي‌باشند و رابطه‌ بين‌ حداكثر آبدهي‌ لحظه‌ اي سيل‌ با مساحت‌ حوضه ‌را نشان‌ مي‌دهند. در اين ‌روش‌، دبي‌هاي ‌ويژه ‌حداكثر لحظه‌اي ‌موجود در يك‌ منطقه ‌كه ‌از نظر شرايط زمين‌شناسي‌، توپوگرافي ‌و اقليمي ‌تقريباً همگن‌ مي‌باشند همراه ‌با مساحت‌ حوضه‌هاي ‌مربوطه‌، روي ‌كاغذ لگاريتمي ‌انتقال ‌يافته ‌و بالاترين ‌خط ممكن‌ كه‌ دو نقطه‌ را به ‌هم‌ وصل‌ مي‌كند، رسم‌ مي‌گردد. از چنين‌ نموداري‌ مي‌توان‌ براي‌ كليه رودخانه‌هايي‌ كه‌ در همان‌ منطقه ‌واقع ‌شده‌اند استفاده ‌كرد و بزرگي‌ سيلابها را در هر نقطه‌ مورد نظر برآورد نمود زيرا سيلاب ‌مهمي‌ كه ‌در يكي ‌از حوضه‌هاي ‌آن‌ منطقه ‌رخ‌ داده ‌و ثبت‌ شده‌ و بر بخشي‌ از مــنحني ‌پـوش‌ سيلابها تأثير گذاشته‌ است‌ مي‌تواند در هر محل‌ مشابه ‌ديگري كه ‌در داخل ‌منطقه ‌همگن ‌قرار دارد نيز رخ ‌دهد[1]. ضعف ‌عمده‌ اينگونه ‌نمودارهاي‌ تجربي‌ در آن ‌است ‌كه ‌با وقوع‌ هر سيل‌ جديد بزرگ‌(بيشتر از مقادير قبلي) موضوع‌ اصلاح ‌نمودار موجود مطرح‌ مي‌ شود.زيرا با گذشت ‌زمان ‌ممكن ‌است‌ سيلابهايي ‌با شدت‌ بي ‌سابقه ‌حادث ‌شوند بطوري‌ كه ‌جابجايي ‌منحني ‌پوش‌ الزامي ‌باشد ولي‌ باز هم‌ معلوم‌ نيست‌ كه ‌آيا اين ‌رويدادها به ‌حدنهايي ‌خود رسيده‌اند يا خير[2]

-برخي‌ از فرمولهاي ‌تجربي‌ نظير فرمول ‌كريگر (Creager) (رابطه 3-1 و 3-2) و يا رابطه‌ فرانكو- روديه (Francou- Rodier) ‌(رابطه 3-3 و 3-4)مــتكي ‌بر انبوهي ‌از داده‌هــاي ‌حــداكثر سيـلاب‌هـايي ‌است‌ كه‌ در نقاط مختلف ‌جهان ‌مشاهده ‌و ثبت ‌شده‌اند و در مواردي‌ كه‌ داده‌هاي ‌لازم ‌براي ‌برآورد سيلاب ‌طراحي‌، ناقص‌، محدود و پراكنده‌ باشد از آن ‌استفاده ‌مي‌شود. در بسياري‌ از كشورهاي ‌جهان‌ با استفاده ‌از روابط تجربي‌) مقايسه ‌ضرايب ‌بدست‌ آمده‌)، نسبت ‌به ‌منطقه‌بندي ‌مناطق‌ سيل‌خيز اقدام ‌شده ‌است‌. نمونه‌هاي ‌شايان ‌ذكر در اين ‌زمينه‌، منطقه‌بندي ‌سيل‌خيزي ‌خاورميانه ‌و خاور دور توسط سازمان ‌ملل‌ متحد است‌ كه‌ در دهه ‌1960 ميلادي ‌صورت ‌گرفت . همچنين ‌فرمول ‌كريگر با اصلاحاتي ‌در نحوه‌ ارائه ‌فرمول ‌براي ‌تقسيم‌ بندي ‌سراسر خاك‌ ايالات ‌متحده ‌به ‌هفده‌ منطقه ‌سيل ‌خيز به ‌كار رفت‌ و نتايج ‌آن ‌در اوايل‌ دهه‌ هشتاد ميلادي ‌ارائه ‌شد[3]. در ايالات‌ متحده‌ آمريكا، تفكيك‌ مناطق ‌سيل‌ خيز از يكديگر)پس‌ از محاسبه ‌ضرايب ‌فرمول)بر اساس‌ مرزهاي ‌فيزيوگرافي‌ ‌و تجارب ‌و قضاوت ‌كارشناسي ‌انجام ‌پذيرفته ‌است‌. در مواردي‌ كه ‌چنين ‌ضوابطي ‌قادر به ‌تعيين ‌خط المرز مناطق‌ نبوده‌اند مرز مناطق‌ به ‌دلخواه ‌و بر اساس‌ قابليت‌ و سهولت‌ تشخيص‌ براي‌ كاربران‌ صورت ‌گرفته ‌است‌.

در ژاپن ‌نيز براي ‌منطقه‌ بندي‌ كشور از نظر سيل‌ خيزي ‌از فرمول ‌كريگر استفاده ‌شده‌ است[4] .مبناي ‌تفكيك‌ مناطق‌ سيل‌خيز در ژاپن ‌شرايط عمومي‌ آب‌ و هوايي‌، بويژه‌ ميزان ‌بارندگي ‌تابستانه ‌در نواحي‌ مختلف‌ بوده ‌است‌. ژاپن ‌در معرض ‌طوفانهاي‌ باران‌زاي‌ موسمي‌ اقيانوس ‌اطلس‌ قرار دارد و ميزان ‌بارندگي ‌سالانه ‌آن ‌از 1000 تا 2500 ميلي‌ متر در مناطق ‌مختلف ‌كشور تغيير مي‌كند.بارانهاي‌ موسمي‌ تابستاني ‌در ماههاي‌آخر تابستان‌ نازل‌ مي‌شوند و تفكيك‌ مناطق ‌سيل‌خيز كشور نيز بر اساس‌ ميزان ‌بارندگي ‌تابستانه ‌در هر منطقه‌ صورت‌ گرفته‌ است‌.

منبع: سایت دکتر خسرو شاهی

نوشته شده توسط وحید در دوشنبه بیست و هفتم فروردین 1386 ساعت 10:18 بعد از ظهر | لینک ثابت |
پوشه ها فایل/پوشه
 
 (0/0)
 (0/1)
 (0/3)
 (0/11)
 (0/1)
 (0/16)
 (0/3)
 (0/7)
 
 
منبع : پرشین ژئو
 (0/5)
نوشته شده توسط وحید در دوشنبه بیست و هفتم فروردین 1386 ساعت 10:12 بعد از ظهر | لینک ثابت |
برای اطلاعات بیشتر روی عناوین مطا لب کلیک کنید
 
نجوم:
 
بسیاری از کرات احتمالا دو خورشید دارند
۱۰ فروردين ۱۳۸۶

براساس داده های تازه ناسا دو خورشیدی که در جهان لوک اسکایوارد در فیلم جنگ ستارگان طلوع و غروب می کنند ممکن است فقط متعلق به عالم خیال نباشند.

يخ‌هاي قطبي مي‌تواند مريخ را از آب بپوشاند
۲۹ اسفند ۱۳۸۵

دانشمندان مي‌گويند كه ذخاير يخ در قطب جنوب مريخ آنقدر عظيم است كه مي‌تواند كل سطح اين سياره را دراقيانوسي به عمق ‪ ۱۱‬متر فرو برد.

كشف ذخاير يخ تا عمق ۱۱ متري در قطب جنوب سياره مريخ
۲۷ اسفند ۱۳۸۵

دانشمندان به تازگي دريافته‌اند كه منطقه قطبي جنوب سياره مريخ حاوي يخ كافي براي پوشاندن اين سياره از آب تا عمق ‌١١ متري است.

نخستین زن فضانورد جهان رویای سفر بی بازگشت به مریخ را دارد
۱۸ اسفند ۱۳۸۵

نخستین زن فضانورد جهان به نام "والنتینا ترشكوا" در جشن تولد هفتاد سالگی خود اعلام كرد كه همچنان آرزوی سفر به سیاره مریخ را در سر می پروراند. حتی اگر این سفر هیچ برگشتی برای او نداشته باشد.

 

منبع: پرشین ژئو

نوشته شده توسط وحید در جمعه بیست و چهارم فروردین 1386 ساعت 1:35 قبل از ظهر | لینک ثابت |
برای اطلاعات بیشتر روی عناوین کلیک کنید.

زمين‌شناسان در صدد تهيه يك "نقشه واحد زمين‌شناسي كره زمين"
۲۲ اسفند ۱۳۸۵

گروهي از كارشناسان زمين شناسي براي شناخت بهتر كره زمين، در طرحي گسترده خواهان ايجاد نقشه زمين‌شناسي سراسري كره زمين شده‌اند.

قاره افريقا به مرور از هم مي‌گسلد
۱۷ بهمن ۱۳۸۵

فعاليت‌هاي زمين‌شناختي در حال از هم گسيختن افريقاست و دانشمندان در يك تحقيق بي‌سابقه، اين روند طولاني و آهسته را زير نظر گرفته‌اند.

استفاده از گرمای جوشان درون زمین به عنوان منبع جدید تولید انرژی
۰۲ بهمن ۱۳۸۵

دانشمندان ابراز امیدواری کردند که گرمای در حال جوشش موجود در زیر پوسته زمین در آینده ای نزدیک به منبع جدیدی از انرژی تبدیل شود.

كوههای زاگرس همچنان در حال كوتاه شدگی
۰۳ دي ۱۳۸۵

به گفته يك كارشناس؛ كوههای زاگرس بر اثر فشردگی ناشی از صفحات تكتونیكی پوسته زمین همچنان درحال كوتاه شدگی است.

اطلس راه های ایران تهیه شد
۲۲ آذر ۱۳۸۵

اطلس راه های ایران با تلاش محققان کشور توسط پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور تهیه شد.

ادعای دانشمندان ایتالیایی در مورد پيش‌بيني تاثيرات زلزله هاي شديد
۱۴ آذر ۱۳۸۵

دانشمندان ايتاليايي اعلام كردند كه مي‌توانند تاثيرات ناشي از زلزله هاي شديد را چند ثانيه قبل از وقوع خرابي پيش‌بيني كنند.

دقیق ترین نقشه برداری دیجیتالی از قطب جنوب
۱۱ آذر ۱۳۸۵

دانشمندان چینی طی روزهای آینده با سفر به مرکز تحقیقاتی «چنگ چن» در قطب جنوب به نقشه برداری دیجیتالی با جزئیات دقیق خواهند پرداخت تا زمینه لازم برای پیش بینی های دقیق آب و هوایی فراهم شود.

کشف بزرگترین غار انگلیس
۱۶ آبان ۱۳۸۵
يک‌ غار نورد جوان‌ انگليسي‌ پس‌ از هفت‌ سال‌ تلاش‌ بزرگترين‌ غار اين‌ کشور را کشف‌ کرد‌.
یک آتشفشان زیردریایی در نزدیکی ایتالیا کشف شد
۱۲ آبان ۱۳۸۵

 آتشفشان زير دريايي در نزديکي سواحل جزيره سيسيل ايتاليا در آبهاي مديترانه بوسيله محققين کشف شد.

 

منبع: پرشین ژئو

 

نوشته شده توسط وحید در جمعه بیست و چهارم فروردین 1386 ساعت 1:16 قبل از ظهر | لینک ثابت |
جزایر سلیمان قبل وبعد از سونامی

در آوریل ۲۰۰۷ وقوع سونامی در چندین جزیره در جنوب اقیانوس آرام و در نزدیکی جزایر سلیمان باعث کشته و زخمی شدن دهها نفرو بی خانمان شدن صدها نفر شد.
 
قبل از وقوع سونامی
 
 
 
 
 
پس از وقوع سونامی
 
 
 
 
 
این سونامی به دنبال زلزله ای ۸ ریشتری رخ داد و باعث خرابی شدید شهر گیزو در غرب جزایر سلیمان شد. ارتفاع موج ها چندین متر گزارش شده بود که این موجب بروز خرابی های گسترده شد.

در پی وقوع اين زلزله به ساکنان ساير کشورهای جنوب اقيانوس آرام مانند جزاير فيجی، واناتو، کالدونی جدید و سواحل شمال شرقی استراليا نسبت به احتمال وقوع سونامی هشدار داده شد.

گزارش‌ها می‌گوید، حداقل دو روستای اين جزيره که در فاصله ۴۵ کيلومتری کانون زلزله قرار دارد به طور کامل نابود شد.

بر اساس گزارش‌ها دست کم ۳۰ نفر در اثر کشته شدند. اما تا زمان انتشار این گزارش ابعاد دقیق فاجعه هنوز به درستی معلوم نیست.

سازمان جغرافيايی آمريکا اعلام کرد که زلزله هشت ريشتری صبح دوشنبه در کف اقيانوس و در فاصله ۳۴۵ کيلومتری از هونيارا، پايتخت جزاير سليمان رخ داد.

منابع:
كوربيس، رویترز، بی‌بی‌سی، نشنال جئوگرافیک.


 

عناوین مرتبط :

نوشته شده توسط وحید در جمعه بیست و چهارم فروردین 1386 ساعت 1:7 قبل از ظهر | لینک ثابت |

              خاک چیست؟ ( حفاظت خاک و فرسایش )

 

مقدمه:

 

در سالهای دور خاک بعنوان بخش بی ارزش پوسته زمین به شمار می رفت. تا اینکه در سال 1880 میلادی توسط دانشمندی روسی به نام "داکوچائف" بعنوان بخشی زنده و دارای ارزش مورد مطالعه قرار گرفت.

خاک  مخلوط پیچیده ای از مواد معدنی، آلی و موجودات زنده است. خاک یکی از محصولات محیط است که دائماً در معرض تغییر و نمو قرار دارد. خاک همیشه و در همه حال توسعه می یابد حال یا به آهستگی در مناطق خشک و یا سریع در مناطق مرطوب.

خاک با یک تکه سنگ خرد شده و یا یک لایه جرم کثیف متفاوت است، خاصه مهم خاک این است که زنده است و موجودات زنده را می پروراند که مثال بارز آن گیاهان هستند. به دیگر بیان میتوان خاک را پوسته ای از زمین نامید که بدون آن زمین خواهد مرد.

پوسته زمین ( در اینجا خاک) بوسیله باد، آب یا فعالیتهای انسان فرسوده می شود و از دیگر سو توسط فرآیند هوا زدگی سنگها یا بعبارت درست تر مواد مادری مجدّداً احیا یا نو می شود. خاک با دیمانسیون سه بعدی تعریف می شود یعنی ارتفاع به علاوه مساحت.

هنگامی که در جاده ای شما در حال حرکت هستید به مقطع بریده تپه کنار جاده ( مقطع طبیعی ) نگاه کنید. می بینید که خاک روی آن، از لایه های مختلفی با رنگهای متفاوت تشکیل شده است. دقت کنید که به چه ترتیبی ضخامت لایه های منفرد از بالا به پائین تغییر می کند. چرا لایه های پائینی خاک تپه معمولاً ضخیم تر هستند؟ چرا لایه بالائی خاک تیره تر است؟  پاسخ همه این سئوالها به چگونگی تشکیل خاک بر می گردد.

به دیگر بیان میتوان خاک را پوسته ای از زمین نامید که بدون آن زمین خواهد مرد

تصویر از رایزو باکتریای خاک تهیه شده است.

تصور هر شخص از خاک بر اساس استفاده ای است که از آن می کند.

 

یک مهندس عمران، از خاک بعنوان زیر بنا و مهد ساختمان، جاده و بزرگراه نگاه می کند.

یک مهندس معدن، خاک را پوششی می بیند که باید آنرا بردارد تا به معادن و کانی های گرانبها دست پیدا کند.

یک طراح فضای سبز به خاک بعنوان منبعی برای ساخت یک پارک یا باغ زیبا می نگرد.

و بالاخره، مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی به خاک بعنوان منبعی برای تولید محصولات کشاورزی و جنگل نگاه می کنند.

ما می توانیم و باید علوم متداول مثل شیمی، فیزیک و بیولوژی را در مطالعات خاک بکار ببریم. همانطوری که بسیاری از دانشمندان در طول سالیان متمادی اینکار را انجام داده اند. ولی تحقیقات اخیر نشان دهنده این است که باید تحقیقات خود را تنوع ببخشیم و تغییراتی در آن بوجود آوریم. چالش پیش روی ما نگاه به کل سیستم طبیعی همراه با پیشرفت علوم در سایر زمینه ها و روابط متقابل بین آنهاست.

 آیا میتوان روی موجودات زنده خاک بدون توجه به محیط زیست مطالعه نمود؟ آیا میتوان یک ذره از خاک را بدون در نظر گرفتن ذرات کنار آن در یک خاکدانه مطالعه نمود؟ مشخصاً، دانش بیشتری را باید بدست آوریم. اگر چشمان خود را بیشتر باز کنیم تا از ماورای حصاری که علوم متداول یاد شده برای ما ترسیم نموده اند و با زاویه ای دیگر به مسائل بنگریم.  دانشمندان خاک (خاکشناسی) در زمینه های شیمی، فیزیک و بیولوژی در اندیشه چنین کاری خواهند بود، به شرطی‌که وقتی به خصوصیات فیزیکی، شیمیائی و بیولوژیکی خاک فکر می کنند، پویایی و روابط متقابل آنرا از یاد نبرند...

خصوصیات فیزیکی، شیمیائی و بیولوژیکی

خاک چیست؟ - خصوصیات فیزیکی، شیمیائی و بیولوژیکی

ساختمان مدور ... تی تک ساختمان مدوری که در شکل دیده می شود یک نمونه از خاکی است که نمک های سدیمی زیادی دارد.

قسمت دوم

 

خصوصیات فیزیکی
خاک‌ها مرکب از سه فاز یا حالت جامد، مایع و گاز هستند. مطالعه فیزیکی این سه فاز، فیزیک خاک نام دارد و مشتمل بر موارد زیر میباشد:
- دانسیته و تخلخل
- بافت
- ساختمان
- رنگ
- نگهداری و حرکت آب در خاک

 

هر چند بیشتر این خصوصیات خاک از مواد مادری آن به ارث می رسند ولی بعضی تلاشهای انسانی می توانند برخی از این خصوصیات را تغییر دهند بطوریکه حاصلخیزی خاک تامین شود. ساختمان مدوری که در شکل دیده می شود یک نمونه از خاکی است که نمک های سدیمی زیادی دارد. محصولاتی که در چنین خاکهائی رشد می کنند مشکلات فراوان نفوذپذیری ریشه های گیاهی را خواهند داشت.

خصوصیات شیمیائی
مطالعات مربوط به خواص شیمیائی خاک به خصوصیات شیمیائی خاک که بستگی به ترکیب معدنی، مواد آلی و محیط دارد، می پردازد.

ساختمان کانیها ... تی تک تصویر، یک مقطع نازک از مواد مادری خاک را زیر یک میکروسکوپ پلاریزان نشان می دهد.در این تصویر، به ترتیب پیچیده و اندازه کانی ها و ساختمانهای متخلخل توجه کنید .


همانطور که می دانیم، واکنش‌های شیمیائی هنگامی رخ می دهند که مواد یا ترکیب و یا تجزیه شوند بطوریکه با مواد اولیه از نظر ماهوی تفاوت دارند. واکنش ها در حین انجام یا انرژی از دست می دهند یا انرژی خواه هستند. مواد جدید وقتی بوجود می آیند که پیوندهای بین اتمها یا یونها تشکیل می شود، پیوندهائی شکسته می شوند و یا وقتی اتمها آرایش جدیدی به خود می گیرند. یونها اتمهائی هستند که بواسطه از دست دادن یا گرفتن الکترون ها باردار شده اند، مثبت یا منفی. یونهای با بار مخالف همدیگر را جذب می کنند،در حالیکه یونهای با بار یکسان همدیگر را دفع می کنند. یک مثال ساده ترکیب اکسیژن و هیدروژن و تشکیل آب است.


فهم شیمی خاک در فهم تشکیل خاک و حاصلخیزی نقش مهمی دارد. چگونگی شکسته شدن سنگها و کانی ها و تبدیل آنها به ترکیبات جدید برای درک چگونگی هوا دیدگی و فرسایش خاک ضروری است. نیزچگونگی تبدیل و تشکیل مواد معدنی خاکها منجر به حاصلخیزی بهتر و روشهای برتر آزمایشهای خاک منجر می شود.


تصویر، یک مقطع نازک از مواد مادری خاک را زیر یک میکروسکوپ پلاریزان نشان می دهد.

در این تصویر، به ترتیب پیچیده و اندازه کانی ها و ساختمانهای متخلخل توجه کنید . هر کانی دارای قابلیت حلالیت و همچنین مقاومت به هوادیدگی منحصر بفرد می باشد . در کانی های مشابه ، ذرات کوچکتر سریعتر حل می شوند به علت اینکه دارای سطح تماس ( در واحد جرم ) بیشتری هستند و این سطح  در معرض فرایند هوا دیدگی می باشند.

خصوصیات بیولوژیکی

ساختمان مدور ... تی تکتاثیر متقابل بین موجودات مختلف یک موضوع بسیار جالب در علم خاک است . یک مثال از این تاثیر متقابل همیاری باکتری با ریشه گیاهان است که در تصویر نشان داده شده است .


بیولوژی خاک مطالعه موجودات زنده در خاک است . تعداد زیادی باکتری ، قارچ ، اکتینو مایست ، کرمها ،
حشرات ، پستانداران و جوندگان کوچک در خاک زندگی می کنند . بسیاری از این موجودات زنده به تامین حاصلخیزی خاک بواسطه تجزیه باقیمانده های گیاهی و جانوری که منجر به گردش مجدد عناصر غذایی می شود کمک می کنند . تاثیر متقابل بین موجودات مختلف یک موضوع بسیار جالب در علم خاک است . یک مثال از این تاثیر متقابل همیاری باکتری با ریشه گیاهان است که در تصویر نشان داده شده است .

 اغلب این همیاری به فواید دو طرفه منجر میشود.

 

نقل از http://soiliran.blogfa.com

:: موضوع: حفاظت خاک و فرسایش

نوشته شده توسط وحید در پنجشنبه بیست و سوم فروردین 1386 ساعت 2:6 قبل از ظهر | لینک ثابت |

              جمع‌آوری آب Water harvesting ( حفاظت خاک و فرسایش )

 

جمع‌آوری آب  به کلیه عملیاتی اطلاق می‌گردد که در حوضه‌های آبگیر برای افزایش رواناب انجام می‌گیرد. در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک، بخش عمده از آبی که به درون خاک نفوذ می‌کند یا از راه تبخیر مسقیما هدر می‌رود یا از راه تعرق توسط گیاهانی که از نظر اقتصادی بی‌فایده هستند به مصرف می‌رسد. برای مثال؛ در حوضه رودخانه‌های کلرادوی آمریکا، کمتر از 6% بارندگی به صورت جریان رودخانه‌ای ظاهر می‌شود. ثابت شده است که استفاده از گیاهان به عنوان راه‌حلی برای افزایش جریان رودخانه‌ای موثر می‌باشد و ممکن است انتظار داشت که این روش بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.

روش سریعتر برداشت آب، نگهداری آن در آبگیرهاست. آبگیرها مناطقی هستند که از بتن، ورقه‌های فلزی، آسفالت یا خاک غیرقابل نفوذ به نحوی ساخته شده‌اند که آب بارندگی را گرفته و ذخیره می‌‌کنند. در برداشت موفقیت‌آمیز آب نه تنها باید به جمع‌آوری آب توجه داشت، بلکه به انتقال و ذخیره‌سازی آب جمع‌آوری شده نیز باید توجه کرد. عملیاتی که روی آبگیرها انجام می‌شود از تسطیح خاک و خارج کردن پوشش گیاهی  تا استفاده از غشاء پلاستیکی و ورقه‌های آلومینیومی متغیر است. در برخی آزمایشات، عملیات ساده تسطیح خاک و خارج نمودن پوشش گیاهی، مقدار جریان سطحی را تا سه برابر افزایش داده است. آب‌بندی کامل، مقدار جریان سطحی را تا صددرصد افزایش می‌دهد. جمع‌آوری آب به منظور توسعه منابع آب مورد نیاز حیات وحش و چارپایان اهلی و گاهی اوقات مصارف شهری نیز به کار می‌رود.

کمبود آب در مقیاس جهانی مهمترین فاکتور محدودکننده برای عملکرد گیاهان زراعی است، با کاهش میزان آب فعالیتهای فیزیولوژیکی گیاهان یا کاهش می‌یابد (البته عکس آن نیز صادق است بدین معنا که با رسیدگی فیزیولوژیکی میزان آب گیاه کاهش می‌یابد) با توجه به اینکه کمبود آب متداولترین فاکتور محدودکننده در تولید محصولات زراعی به خصوص در مناطق  نیمه خشک دنیا است هر اقدامی در جهت تامین قسمتی از آب مورد نیاز گیاه می‌تواند در افزایش تولید موثر باشد.

معمولا رواناب موقعی جاری می‌شود که باران روی خاک اشباع‌شده ببارد. در مناطق مرطوب چون خاک در اکثر مواقع اشباع است، رواناب بلافاصله بعد از بارندگی جاری می‌شود. ولی در مناطق خشک، خاک به ندرت اشباع بوده و در صورتی رواناب جاری می‌شود که شدت بارندگی از حد معینی تجاوز نماید. مثلا در تحقیقات انجام شده در آفریقا به این نتیجه رسیده‌اند که زمانی رواناب جاری می‌شود که سرعت بارندگی‌ از 0.5 میلیمتر در دقیقه بیشتر و مقدار آن نیز بیش از مقدار 5 میلیمتر باشد. معمولا به دلیل پوشش گیاهی پراکنده و کمبود مواد آلی و همچنین پیدایش یک لایه غیرقابل نفوذ در اولین لحظات پس از بارندگی، توانایی خاکهای خشک در جذب بارندگی بسیار کم است. بنابراین در شرایط بسیار خشک، کاهش رواناب و افزایش نفوذپذیری خاک موثر نبوده و به دلیل کم بودن رطوبت  قابل ذخیره در خاک و ناکافی بودن آن برای زراعت، باید در جهت عکس کوشش نمود؛ یعنی رواناب را در بعضی اراضی افزایش داد و نفوذپذیری خاک را کاهش داد. و سپس از آب حاصله در جاهای مناسب دیگر استفاده نمود. به این عمل جمع‌آوری آب گفته می‌شود.

با این اوصاف، جمع‌آوری آب عبارت است از جمع‌آوری آب از منطقه‌ای که برای افزایش رواناب آماده شده و استفاده از آب حاصله بعنوان مکمل رطوبت خاک در منطقه مجاور یا پایین‌دست که ارتفاع پایینتری دارند. در بسیاری از مناطق خشک که بارندگی برای تامین نیاز زراعت کافی نیست جمع‌آوری آب به اضافه مفدار رطوبتی که در خاک ذخیره شده می‌تواند برای تولید گیاهی کافی باشد. مشروط به اینکه بین میزان آبی که از یک ناحیه گرفته شده و ناحیه‌ای که آب در آن به مصرف می‌رسد توازن صحیحی برقرار گردد.

تکنولوژی جمع‌آوری آب بر اساس دو روش عمده استوار است: یکی انتقال آب از تپه‌ماهورهای لخت و بدون پوشش گیاهی به اراضی نسبتا مسطح و دیگری ایجاد پستی و بلندیهای کوچک در اراضی صاف  و مسطح که نمونه‌هایی از آن عبارتند از:

الف ـ حوضچه‌های آبریز کوچک

در این سیستم زراعی، رواناب حاصله از قسمتهایی از مزرعه را به نوارهای باریکی که در آن زراعت صورت می‌گیرد، انتقال می‌دهند. یا به عبارتی، رواناب را از قسمت بالا یعنی منطقه آبریز روی بخش تحتانی که سالانه کشت می‌شود پراکنده می‌سازند. طرز عمل به این صورت است که در سطح زمین پشته‌های نسبتا عریض ایجاد می‌نمایند تا شکلی مشابه یک حوضه آبریز درست شود و گیاهان زراعی را بین دو پشته می‌کارند.

نسبت منطقه آبریز به عرض تراس مسطح ممکن است 3 به 1 و 2 به 1 و یا 1 به 1 باشد. و نسبت مناسب برای تمام محلها بر حسب نوع خاک و میزان بارندگی واحد نمی‌باشد. برای ازدیاد رواناب از پشته‌های تامین کننده آب روشهای مختلفی بکار می‌رود:

1 ـ استفاده از لایه‌های نازک پلاستیکی یا لاستیکی و یا ورقه‌های فلزی برای پوشاندن زمین.

2 ـ پوشاندن خاک با مواد دافع آب و پاشیدن مواد ارزان قیمتی که نفوذ آب را کاهش داده و یا پراکنده کردن کلوئیدهای خاک برای مسدود کردن منافذ مثلا مصرف 45 کیلوگرم کربنات سدیم در هکتار روی خاک رسی ـ لومی  بدون گیاه، رواناب حاصله را به 70% می‌ساند.

3 ـ استفاده از سلیکون به منظور غیر قابل نفوذ کردن خاک که نتایج خوبی داشته است.

4 ـ قیرپاشی که هم نسبتا ارزان و هم پوشش بادوام و چسپنده‌ای تشکیل می‌دهد تا از فرسایش هم جلوگیری شود. چون بدون کنترل فرسایش، پشته‌های آماده شده ممکن است در عرض یک فصل از بین بروند و در برخی مناطق به قیر، ورقه‌های نازک پلاستیکی نیز چسپانده‌اند. این سیستم نسبت به آیش که آب را از یک سال برای سال بعد ذخیره می‌نماید و هر دو سال یکبار  کشت می‌شود کار‌آمدتر می‌باشد.

 

ب ـ تراسهای پلکانی مسطح

این سیستم از یک سری سکوی پلکانی مسطح تشکیل شده که منطقه جمع‌آوری آب ندارد و آبهای خارجی می‌توانند توسط تراسهای منحرف کننده برای سکوها تامین شوند، یا می‌توانند فقط با آبی که روی آنها قرار گرفته کشاورزی شوند و چون از رواناب جلوگیری می‌کنند و آب به خوبی روی منطقه کاشت نگهداری و ذخیره می‌شود می‌توان محصول قابل توجهی از آنها برداشت نمود.

ج ـ تراسهای مسطح نگهدارنده آب

این تراسها ساختمانهای خاکی هستند که در دامنه‌های شیب‌دار به این منظور احداث می‌شوند که قبل از اینکه سرعت رواناب به حد خسارت‌بار خود برسد از سرعت آن بکاهند و شامل یکسری سکو می‌باشد که بسته به اینکه برای حفاظت آب یا حفاظت خاک مورد استفاده قرار گیرند با انواع مختلف ساخته می‌شوند. این سکوها رواناب را از قسمت آبریز گرفته و روی بخش مسطح که زراعت می‌شود نگهداری می‌گردد.

د ـ تراسهای کانالی شیبدار

که به این منظور طراحی شده‌اند که آب اضافی را به قسمتی از مزرعه منتقل نمایند و فاصله آنها بستگی به شیب دارد و شیب سکو طوری است که بتواند حجم آب در حال افزایش را حمل نماید دارای محل خروج آب بوده تا بتواند آب را به نحو مطلوب خارج نماید. این تراسها که به مجاری شیبدار نیز معروف می‌باشند در مناطقی که به علت شیب زیاد امکان درست کردن تراس وجود نداشته باشد برای جلوگیری از تلفات خاک و آب در اثر جریانهای سطحی ایجاد می‌گردند. این مجاری باید طوری ساخته شوند که دارای ظرفیت کافی برای جمع‌آوری آبهای زیادی و هدایت آن به زمینهایی که دارای شیب کمتری هستند باشند. این مجاری در جهت عمود بر شیب و در امتداد خطوط تراز ساخته می‌شوند و عمل اصلی آنها عبارت است از متوقف کردن آب برای نفوذ در  زمین و همچنین هدایت آبهای اضافی به جاهایی که خطر فرسایش ایجاد ننموده و بتواند تولید محصول نماید. با توجه به اینکه مشکل اساسی در دیم‌کاری، ذخیره و حفظ رطوبت در داخل خاک است؛ جمع‌آوری سیلابها و هرزآبها از سطوح بزرگی که از نظر اقتصادی کشت وکار در آنها مقرون به صرفه نیست و انتقال و پخش آنها در سطوح کوچکتر قابل کشت، یکی از مسایل قابل توجه می‌باشد.

یک بارندگی 10 میلیمتری در یک حوضچه آبگیر ممکن است در عرض 4 تا 5 ساعت سیلابی را ایجاد نماید که مقدار آب آن به 30هزار مترمکعب برسد. یک باران چند میلیمتری را میتوان در یک حوضچه آبگیر و در یک محدوده کوچک ذخیره کرد بطوریکه معادل چند صد میلیمتر باران باشد. قدمت این کار به حدود 2000 سال پیش می‌رسد و هم اکنون نیز در تکنولوژی مدرن دیمکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد و در کشورهای مختلف نتایج مطلوبی از آن به دست آمده است.

 منابع:

1 ـ مهندسی آب و خاک، ترجمه غلامحسین حق نیا، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد 1370.

2 ـ دیمکاری، مهندس محمدعلی رستگار – چاپ سوم 1378/ انتشارات برهمند

 

نقل از http://www.khakparez.blogfa.com/

نوشته شده توسط وحید در پنجشنبه بیست و سوم فروردین 1386 ساعت 1:59 قبل از ظهر | لینک ثابت |

مقدمه و خلاصه

 

براي برآورد فرسايش و رسوب روش هاي متعددي در کشورهاي گوناگون ارائه شده است که هر کدام از آنها تعدادي از فاکتورها و عوامل موثر در اين پديده را در نظر مي گيرد. مشکل اساسي روش هاي مذکور اين است که فاکتورها و ضرائب آنها براي کشور سازنده مناسب مي باشد و استفاده از آنها در ساير کشورها بايستي با اين بررسي همراه باشد که اولاً آيا فاکتورهاي در نظر گرفته شده در کشور مبداء در کشور مورد استفاده نيز مناسب است و ثانياً ضرائب و ميزان تاثير هر کدام از عوامل فوق در کشور مورد استفاده به همان ميزاني است که در کشور مبداء در نظر گرفته مي شود؟

مدل وپ يک مدل فرايندياب بوده به گونه اي که مکان هايي که ذرات خاک از سطح زمين جدا شده به همراه مقدار جدايش، مکان هايي که ذرات رسوب همراه آب نهشته مي شوند و مقدار رسوب گذاري و در نهايت مکان هايي که تنها عمل حمل رسوبات انجام مي شود را بر روي دامنه مشخص مي کند. با ترکيب کردن دامنه هاي موجود روند يابي روان آب و رسوب انجام شده و کار شبيه سازي به پايان مي رسد. در اين تحقيق ميزان فرسايش و رسوب در کليه زير حوزه ها و در نهايت در کل حوزه آبخيز بار برآورد گرديد. براي ورود به منطقه و برداشت اطلاعات زميني از روش ژئومرفولوژي و تعيين واحد هاي کاري استفاده شد. در تعيين واحد هاي کاري رخساره هاي ژئومرفولوژي، واحد هاي زمين شناسي و عوامل توپوگرافي نقش دارند. اطلاعات مورد نياز براي اجراي مدل وپ در شش فايل رايانه اي وارد
مي شود، که شامل فايل خاک، اقليم، مديريت، شيب، آبراهه و مخزن است. عامل توپوگرافي هم در مدل وپ و هم در مدل ژئومرفولوژي دخالت دارند و طريقه ورود اين عامل در مدل وپ بسيار دقيق و براي هر دامنه به صورت مجزا و به شکل پروفيل طولي دامنه مي باشد به همين دليل براي جلوگيري از دو بار به حساب آوردن عامل شيب، اين عامل از روش ژئومرفولوژي حذف شد. بر اين اساس اقدام به برداشت اطلاعات مورد نياز براي ساختن فايل هاي خاک و مديريت گرديد. در فايل خاک، اطلاعاتي همچون بافت، ظرفيت تبادل کاتيوني، ماده آلي، مقدار سنگريزه، جريان هيدروليکي موثر، تنش برشي بحراني و... وارد مي شود. در فايل مديريت نيز اطلاعاتي همچون نوع کاربري اراضي، اعمال مديريتي انجام شده، خصوصيات پوشش گياهي، خصوصيات فيزيوگرافي و فنولوژيکي گياهان غالب و... وارد مي شود. براي ساختن فايل اقليم از برنامه کليژن استفاده گرديد. اطلاعات مورد نياز اين فايل، بارندگي و حرارت روزانه مي باشد. بخش هاي مختلف فايل آبراهه به غير از شيب آبراهه بر اساس دستورالعمل موجود تهيه شد. براي ساختن شيب آبراهه و دامنه از نرم افزار ژئو وپ
[1] استفاده گرديد. اين نرم افزار رابطه اي بين وپ تحت ويندوز و نرم افزار
Arc view برقرار مي کند. براي ساختن فايل شيب نقشه مدل رقومي ارتفاع براي منطقه تهيه شده و با فرمت GISASCII در نرم افزار ژئو وپ وارد گرديد. پس از ساختن کليه فايل هاي مورد نياز، مدل وپ از طريق نرم افزار ژئو وپ اجرا مي شود. در اين نرم افزار ميزان فرسايش و رسوب به سه روش دامنه، حوزه آبخيز و مسير جريان برآورد مي شود که ميزان رسوب به ترتيب52/8، 08/4 و 24/14 تن در هکتار در سال مي باشد بر اين اساس، دو روش دامنه و مسير جريان با 52/8 و 24/14 تن در هکتار در سال به عدد مشاهده اي 2/11 نزديکتر بوده و جهت برآورد ميزان فرسايش و رسوب در منطقه مورد مطالعه مناسب مي باشند.

مواد و روش ها

محدوده مورد مطالعه (حوزه آبخيز بار- اريه نيشابور) به مساحت 11388 هکتار در جنوب غربي سلسله جبال بينالود قرار گرفته است. حوزه آبخيز طاغون در شرق و حوزه آبخيز بقيع در غرب آن واقع است. اين منطقه در 82 کيلومتري شمال غربي مشهد (خط مستقيم) واقع است. مختصات شمالي ترين، جنوبي ترين، شرقي ترين و غربي ترين نقطه اين حوزه آبخيز به ترتيب "48/31  '36  o36 ، "57/0  '44  o58 – "50/37  '27  o36 ، "32/22  '44  o58 – "19/13  '30  o36 ، "32/31  '49  o58 – "42/14  '29  o36 ،"92/45  '40 o58  مي باشد.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط وحید در پنجشنبه بیست و سوم فروردین 1386 ساعت 1:58 قبل از ظهر | لینک ثابت |
 
business article